12 mẹo viết prompt tốt hơn cho Claude

Claude là một trong những chatbot AI phổ biến nhất và là giải pháp thay thế ChatGPT hàng đầu hiện nay. Và điều này hoàn toàn có lý do chính đáng:

Nó có thể thực hiện nhiều tác vụ với chất lượng ngang bằng hoặc thậm chí vượt trội hơn so với mô hình chủ lực GPT-5.6 của OpenAI. Khả năng này không chỉ giới hạn ở việc viết, chỉnh sửa hay dịch văn bản mà còn bao gồm cả các tác vụ đòi hỏi tư duy logic và lập trình.

Tuy nhiên, có một thực tế là: Claude sẽ không đưa ra câu trả lời chất lượng nếu bạn nhập các câu lệnh (prompt) kém hiệu quả. Với Claude, đầu vào không tốt cũng sẽ dẫn đến kết quả đầu ra không tốt.

Nhưng đừng lo lắng! Bài viết này sẽ tổng hợp 12 mẹo giúp bạn viết câu lệnh hiệu quả hơn cho Claude và tận dụng tối đa sức mạnh của chatbot xuất sắc đến từ Anthropic này.

1. Đưa ra các yêu cầu rõ ràng và cụ thể

Hãy nói chuyện một cách trực diện với Claude. Chỉ dẫn của bạn càng chính xác và không gây hiểu lầm, Claude càng hiểu rõ ý bạn và mang lại kết quả như mong đợi.

Điều này có nghĩa là, hãy tránh dùng các từ đệm thừa thãi, cách diễn đạt vòng vo, những gợi ý mơ hồ hoặc các yêu cầu quá chung chung kiểu như "Claude, hãy kể cho tôi nghe về thể thao".

Những yêu cầu mơ hồ như vậy thường dẫn đến kết quả chung chung và tẻ nhạt vì Claude không biết chính xác cần làm gì:

Thay vào đó, hãy viết một yêu cầu cụ thể như sau:

Hãy viết một bài luận toàn diện và chi tiết về lịch sử thể thao. Hãy đề cập đến các loại hình thể thao khác nhau, những giải đấu nổi tiếng và tầm quan trọng của thể thao đối với sức khỏe cũng như xã hội. Sử dụng các tiêu đề phụ và danh sách để trình bày cấu trúc bài luận.

2. Chia nhỏ những nhiệm vụ phức tạp thành các bước rõ ràng

Nếu muốn giao cho Claude một nhiệm vụ phức tạp hơn, bạn cần chia nhỏ và xác định chính xác các bước cần thực hiện.

Thứ nhất, việc này đảm bảo câu trả lời khớp hoàn toàn với mong đợi của bạn. Thứ hai, nó làm tăng đáng kể khả năng Claude sẽ không bỏ sót bất kỳ bước nào trong quy trình thực hiện.

Tốt nhất là bạn nên liệt kê các bước riêng lẻ theo cấu trúc danh sách rõ ràng (đánh số hoặc dùng dấu gạch đầu dòng):

Tôi muốn bạn phân tích và diễn giải một bài thơ giúp tôi. Cần thực hiện 4 bước sau:

- Bước 1: Tóm tắt nội dung bài thơ
- Bước 2: Mô tả cấu trúc bài thơ (câu, khổ, cách gieo vần, nhịp điệu và âm tiết cuối câu)
- Bước 3: Phân tích ngôn ngữ trong bài thơ
- Bước 4: Diễn giải ý nghĩa bài thơ

Dưới đây là bài thơ cần phân tích:

[Chèn bài thơ]

Việc phân chia rõ ràng thành các bước từ 1 đến 4 trong ví dụ trên đảm bảo Claude thực hiện 4 nhiệm vụ theo đúng trình tự và không bỏ sót bước nào.

3. Cung cấp ví dụ cho Claude

Để làm rõ chính xác những gì bạn mong đợi ở Claude, hãy cung cấp ít nhất một ví dụ, hoặc tốt hơn nữa là nhiều ví dụ. Kỹ thuật này còn được gọi là "one-shot prompting" (cung cấp một ví dụ) hoặc "few-shot prompting" (cung cấp nhiều ví dụ).

Các ví dụ đóng vai trò như khuôn mẫu và cho Claude thấy hướng đi của yêu cầu. Thông qua các ví dụ, bạn giúp câu lệnh của mình trở nên rõ ràng và tường minh hơn nữa. Giả sử bạn muốn viết một truyện ngắn về một đứa trẻ sở hữu siêu năng lực phi thường. Khi đó, bạn có thể đưa ra yêu cầu sau cho Claude:

Hãy viết một truyện ngắn về một cậu bé có siêu năng lực khác thường.

Ví dụ, cậu bé có thể đọc được suy nghĩ của người khác khi chạm vào họ hoặc trò chuyện với các loài vật. Siêu năng lực này vừa là một món quà, vừa là một lời nguyền.

Hãy kể về một sự kiện mà siêu năng lực đóng vai trò quyết định, khiến cậu bé quyết định phải giấu kín năng lực của mình trong tương lai.

Thông qua ví dụ cụ thể này, Claude sẽ hình dung được loại siêu năng lực mà bạn đang tưởng tượng và hiểu rằng câu chuyện cần làm nổi bật cả khía cạnh tích cực lẫn tiêu cực của nó.

Hoặc, giả sử bạn muốn Claude sáng tạo ra các sinh vật huyền bí cho một cuốn tiểu thuyết giả tưởng:

Tôi muốn viết một cuốn tiểu thuyết giả tưởng với bối cảnh là một khu rừng phép thuật, nơi sinh sống của nhiều loài sinh vật huyền bí khác nhau. Hãy sáng tạo ra một sinh vật huyền bí thật đặc biệt và phi thường. Hãy mô tả chi tiết về ngoại hình, năng lực và tập tính của nó.

Ví dụ:

Trihorn

Trihorn là loài ngựa thanh tú với ba chiếc sừng xoắn ốc trên trán. Bộ lông của chúng ánh lên sắc trắng ngọc trai dưới ánh trăng. Người ta đồn rằng loài này sở hữu phép thuật: Từ sừng của chúng tiết ra một loại chất lỏng có khả năng chữa lành mọi vết thương. Trihorn được xem là loài sinh vật hiền lành và nhút nhát. Chúng hiếm khi lộ diện và thường nhanh chóng bỏ chạy đầy linh hoạt khi gặp nguy hiểm. Những bước chân của chúng nhẹ nhàng đến mức dường như chẳng mấy khi chạm hẳn xuống mặt đất.

4. Yêu cầu Claude đóng một vai trò cụ thể

Để nhận được câu trả lời tốt hơn từ Claude (và các mô hình ngôn ngữ lớn - LLM khác), bạn có thể yêu cầu nó đảm nhận một vai trò cụ thể.

Điều này đơn giản có nghĩa là, chẳng hạn như, bạn nói với Claude rằng nó là một chuyên gia trong một lĩnh vực nhất định.

Ngoài ra, bạn có thể yêu cầu Claude đóng vai một người có thật (đang sống hoặc trong lịch sử), chẳng hạn như Steve Jobs hay Albert Einstein.

Cách làm này mang lại hai lợi ích chính:

• Cải thiện độ chính xác và hiệu suất: Đặc biệt trong các tình huống phức tạp như giải toán khó hoặc viết code, việc gán cho Claude một vai trò phù hợp có thể cải thiện đáng kể hiệu suất và khả năng hiểu nhiệm vụ của nó.

• Điều chỉnh giọng điệu và phong cách: Bằng cách chỉ định một vai trò, bạn có thể tác động đến giọng điệu, thái độ và phong cách giao tiếp của Claude sao cho phù hợp với ngữ cảnh. Ví dụ, yêu cầu Claude đóng vai giáo viên mầm non sẽ mang lại phản hồi rất khác so với khi yêu cầu nó đóng vai giáo sư đại học.

Giả sử bạn muốn viết một bài blog về chế độ ăn uống lành mạnh. Khi đó, bạn có thể đưa ra yêu cầu sau cho Claude:

Bạn là một chuyên gia dinh dưỡng chuyên nghiệp với 30 năm kinh nghiệm. Hãy viết một bài blog toàn diện về cách thay đổi chế độ ăn uống từng bước để sống thọ hơn. Bài viết cần đảm bảo tính khoa học, mang tính khích lệ và dễ hiểu. Hãy xưng hô với độc giả theo phong cách thân mật, gần gũi.

5. Sử dụng thẻ XML

Một tính năng hữu ích khác mà Claude xử lý rất tốt là thẻ XML. Với các lệnh đặc biệt này trong câu lệnh (prompt) của mình, bạn có thể tác động cụ thể đến nội dung đầu ra của Claude.

Bạn có thể yêu cầu nó đánh dấu, định dạng hoặc cung cấp thêm thông tin cho các phần cụ thể trong câu trả lời.

Giả sử bạn muốn biết ý kiến ​​của Claude về một chủ đề gây tranh cãi, đồng thời muốn có cả các lập luận phản bác và các dữ kiện thực tế. Bạn có thể sử dụng câu lệnh sau:

<opinion>Theo bạn, đâu là những lập luận ủng hộ và phản đối việc áp dụng thu nhập cơ bản toàn dân?</opinion>

<counterarguments>Những người chỉ trích thu nhập cơ bản toàn dân có thể đưa ra những lập luận nào?</counterarguments>

<facts>Những nghiên cứu hoặc thử nghiệm khoa học nào cung cấp dữ liệu có giá trị về tác động của thu nhập cơ bản toàn dân? Hãy nêu 2-3 ví dụ kèm theo nguồn thông tin.</facts>

Các thẻ XML trong câu lệnh này đảm bảo rằng Claude sẽ trình bày câu trả lời một cách rõ ràng và cung cấp thông tin theo bố cục mạch lạc, có tổ chức.

6. Chuỗi nhiều câu lệnh (Prompt Chaining)

Đôi khi, một câu lệnh duy nhất là không đủ để xử lý các tác vụ phức tạp. Đây chính là lúc chiến lược "chuỗi câu lệnh" (prompt chaining) phát huy tác dụng.

Bạn chia mục tiêu tổng thể thành nhiều bước trung gian và yêu cầu Claude thực hiện lần lượt các tác vụ phụ này.

Giả sử bạn muốn tạo một bài đăng mạng xã hội về lợi ích của thiền định, bao gồm hình ảnh minh họa phù hợp, tiêu đề và các hashtag.

Với chuỗi nhiều câu lệnh, bạn có thể thực hiện như sau:

Prompt 1: Liệt kê 5 tác động tích cực của việc thiền định thường xuyên đã được khoa học chứng minh. Tóm tắt mỗi tác động trong 1-2 câu ngắn gọn.

Prompt 2: Chọn ra 3 lợi ích từ danh sách trên mà bạn cho là có sức khích lệ lớn nhất đối với người mới bắt đầu. Viết một bài đăng mạng xã hội hấp dẫn để truyền cảm hứng thiền định cho mọi người. Độ dài bài viết khoảng 200 từ.

Prompt 3: Gợi ý 3 tiêu đề phù hợp cho bài đăng mạng xã hội vừa tạo. Tiêu đề cần khơi gợi sự tò mò và khuyến khích mọi người đọc bài.

Prompt 4: Bạn đề xuất 5 hashtag nào cho bài đăng về thiền định để tiếp cận được nhiều người quan tâm nhất? Hãy cân nhắc các hashtag phổ biến về thiền định, chánh niệm và sức khỏe tinh thần.

Prompt 5: Mô tả một hình ảnh ý nghĩa có thể minh họa trực quan cho bài đăng về thiền định. Hãy đề cập đến cả chủ đề hình ảnh, không khí và bảng màu sao cho hình ảnh hài hòa với giao diện bảng tin và thu hút được sự chú ý.

7. Hãy để Claude suy nghĩ

Claude thực sự là một "siêu trí tuệ" và rất thích giải quyết các nhiệm vụ hóc búa. Vì vậy, hãy khai thác tối đa khả năng của nó bằng cách yêu cầu nó suy nghĩ một cách chủ động.

Với các "lệnh tư duy" đặc biệt, bạn có thể khuyến khích Claude đi sâu vào một chủ đề, cân nhắc các lập luận hoặc phát triển những giải pháp sáng tạo.

Giả sử bạn muốn viết một bài viết khách quan về ưu và nhược điểm của bài tập về nhà. Bạn có thể kích hoạt tư duy của Claude bằng câu lệnh (prompt) sau:

Hãy suy nghĩ kỹ lưỡng về ưu và nhược điểm của bài tập về nhà. Trước tiên, hãy liệt kê tất cả các lập luận ủng hộ bài tập về nhà từ góc độ của học sinh, phụ huynh và giáo viên. Bài tập về nhà có thể mang lại những tác động tích cực nào đối với kết quả học tập và sự phát triển cá nhân?

Sau đó, hãy xem xét kỹ lưỡng các mặt hạn chế của bài tập về nhà. Chúng gây ra những bất lợi và gánh nặng nào cho học sinh và gia đình? Liệu có giải pháp thay thế nào mang lại lợi ích tương đương mà không đi kèm những nhược điểm đó không?

Cuối cùng, hãy cân nhắc kỹ lưỡng cả hai mặt vấn đề. Hãy xem xét các góc nhìn khác nhau và hoàn cảnh riêng của từng học sinh. Bạn đi đến kết luận tổng thể nào? Hãy trình bày khuyến nghị của bạn trong 3-4 câu kết luận.

Bằng cách yêu cầu Claude suy nghĩ sâu sắc và cân nhắc các phương án, bạn sẽ nhận được câu trả lời thấu đáo, đa chiều và làm sáng tỏ mọi khía cạnh liên quan.

8. Cung cấp cho Claude một điểm khởi đầu

Đôi khi bạn đã biết sơ bộ về hướng đi của câu trả lời hoặc cách nó nên bắt đầu. Trong những trường hợp như vậy, việc tự mình đưa ra phần mở đầu cho câu trả lời là một ý hay. Bằng cách tự mình đưa ra phần mở đầu cho Claude, bạn tiết kiệm được các token quý giá và định hướng trực tiếp cho nội dung đi đúng lộ trình mong muốn.

Giả sử bạn muốn viết một bài đăng mạng xã hội về lợi ích của sản phẩm. Bạn có thể đưa ra chỉ dẫn sau cho Claude:

Hãy viết một bài đăng mạng xã hội về những ưu điểm của chương trình tập luyện mới của tôi. Bắt đầu bài đăng bằng hai câu sau đây và sau đó hoàn thiện nội dung:

"Bạn muốn cải thiện vóc dáng nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu? Vậy thì chương trình tập luyện mới của tôi chính là giải pháp hoàn hảo dành cho bạn!"

Việc chủ động đưa ra phần mở đầu giúp bạn thiết lập giọng văn phù hợp, làm rõ mục tiêu bài viết, đồng thời tiết kiệm thời gian lên ý tưởng cho cả bạn và Claude.

9. Xác định chính xác định dạng phản hồi

Cách trình bày phản hồi của Claude cũng quan trọng không kém gì nội dung. Xét cho cùng, văn bản được trình bày rõ ràng, có cấu trúc mạch lạc sẽ dễ đọc và dễ sử dụng hơn nhiều. Chỉ với một vài hướng dẫn cụ thể, bạn có thể kiểm soát định dạng kết quả mà Claude đưa ra và điều chỉnh chúng chính xác theo ý muốn của mình.

Giả sử bạn cần hướng dẫn từng bước cho một công thức nấu ăn. Khi đó, bạn có thể đưa ra các yêu cầu cụ thể sau cho Claude:

Hãy viết hướng dẫn chi tiết cách làm bánh pancake thuần chay. Chia công thức thành các phần "Nguyên liệu" và "Cách làm". Trong phần "Nguyên liệu", hãy liệt kê tất cả các loại thực phẩm cần thiết kèm theo định lượng. Sau đó, ở phần "Cách làm", hãy mô tả các bước thực hiện được đánh số thứ tự. Trình bày trực quan các bước chuẩn bị bằng cách thụt lề và sử dụng dấu đầu dòng.

10. Yêu cầu Claude chỉnh sửa

Sự hoàn hảo thường chỉ đạt được thông qua quá trình chỉnh sửa. Điều này cũng đúng khi làm việc với Claude:

Ngay cả khi câu trả lời đầu tiên đã tốt, nó vẫn có thể trở nên tuyệt vời hơn nhờ quá trình "tinh chỉnh" có mục đích. Vì vậy, đừng ngần ngại yêu cầu Claude chỉnh sửa và đưa ra các gợi ý cụ thể để cải thiện nội dung.

Giả sử Claude đã tạo một đoạn văn bản quảng cáo cho bạn. Bạn khá hài lòng với nội dung đó nhưng vẫn muốn thực hiện thêm một vài thay đổi. Sau đó, bạn có thể đưa ra yêu cầu bổ sung như sau:

Hãy chỉnh sửa lại nội dung quảng cáo một lần nữa:

- Nhấn mạnh hơn nữa điểm bán hàng độc đáo của sản phẩm tôi so với các đối thủ cạnh tranh.
- Loại bỏ các chi tiết kỹ thuật ở đoạn 2 vì chúng quá phức tạp đối với đối tượng khách hàng mục tiêu.
- Thêm một lời kêu gọi hành động thật ấn tượng ở phần cuối. 

Bạn hãy chỉnh sửa lại nội dung theo các yêu cầu này nhé! Cảm ơn!

11. Tận dụng tối đa dung lượng ngữ cảnh của Claude

Các mô hình chủ lực hiện tại của Claude có khả năng ghi nhớ tới 1.000.000 token mà không tính thêm phí. Con số này tương đương với khoảng 150.000 đến 750.000 từ. Bạn chắc chắn nên tận dụng lợi thế về độ dài ngữ cảnh khổng lồ này khi làm việc với Claude.

Giả sử bạn đang nghiên cứu cho một bài luận và muốn Claude lập một dàn ý chi tiết. Bạn chỉ cần cung cấp cho nó tất cả thông tin đã thu thập được và yêu cầu tạo cấu trúc:

Dưới đây là các ghi chú và trích dẫn tôi đã thu thập về chủ đề "Sự phát triển của Trí tuệ nhân tạo trong thế kỷ 21":

[... chèn tất cả tài liệu bạn đã có vào đây ...]

Hãy đọc kỹ thông tin này. Sau đó, hãy lập một dàn ý hợp lý cho bài luận của tôi dựa trên các ghi chú đó. Dàn ý nên bao gồm 4-5 chương chính, mỗi chương chia thành 3-4 mục con. Hãy đặt các tiêu đề ý nghĩa, tóm tắt ngắn gọn nội dung của từng chương.

12. Sử dụng Meta-prompt hỗ trợ

Một trong những công cụ mạnh mẽ nhất khi làm việc với Claude là meta-prompt. Bạn cung cấp cho Claude một câu lệnh hỗ trợ (helper prompt) một lần duy nhất để định hình cách thức hoạt động chung của nó. Chỉ dẫn cấp cao (meta-instruction) này sau đó sẽ được áp dụng cho tất cả các câu lệnh tiếp theo mà bạn không cần phải nhắc lại mỗi lần. Nhờ đó, bạn có thể nhanh chóng tùy chỉnh Claude theo nhu cầu và sở thích cá nhân của mình.

Hãy tưởng tượng bạn đang thực hiện một dự án viết lách dài hơi. Để luôn nắm bắt được tiến độ, sẽ rất hữu ích nếu Claude tự động tạo một bản tóm tắt ngắn gọn về kết quả của nó. Khi đó, bạn có thể gửi trước câu lệnh hỗ trợ này:

Đây là một meta-prompt hỗ trợ dành cho bạn, Claude. Vui lòng tuân thủ nó cho tất cả các câu lệnh tiếp theo của tôi:

Ở cuối mỗi câu trả lời, hãy luôn tóm tắt các điểm chính bằng 2-3 câu ngắn gọn, súc tích. Hãy đánh dấu phần tóm tắt này là "Tóm tắt:" để tôi có thể nhận biết ngay lập tức. Chỉ dẫn này có hiệu lực cho đến khi tôi hủy bỏ meta-prompt hỗ trợ này.

Từ đó về sau, Claude sẽ tự động đưa phần tóm tắt nội dung cốt lõi lên đầu các câu trả lời chi tiết – cực kỳ tiện lợi để nắm bắt thông tin nhanh chóng!