Tâm lý học: Đây là 1 TRẠNG THÁI năng lượng tiêu cực khiến cuộc đời tụt dốc không phanh, âm thầm huỷ hoại mà bạn không hay biết!
- Thứ sáu - 08/08/2025 00:04
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Những người hay bồn chồn lo lắng thường dễ dàng bị đánh bại bởi chính mình.
***
Lo lắng thực chất là một năng lượng tiêu cực
Lo lắng có thể khiến một người thông minh và điềm tĩnh trở nên ngu ngốc và cáu kỉnh. Nó có thể khiến một người có thể xử lý tốt mọi việc trở nên rối tung vì mất kiểm soát cảm xúc. Hơn nữa, nó sẽ giống như một cơn gió lạnh phá vỡ mọi nhịp điệu của bạn và đẩy cuộc sống của bạn vào ngõ cụt.
Tuy nhiên, trong cuộc sống hàng ngày, nhiều người coi sự lo lắng là biểu hiện của trách nhiệm, sự tiến bộ và làm việc chăm chỉ.
Ví dụ, cha mẹ thúc giục con cái dậy sớm, đi học và ăn trưa; ông chủ thúc giục nhân viên làm thêm giờ và đạt hiệu suất; và còn có nỗi lo lắng "Sao anh không trả lời tin nhắn của em ngay" khi các cặp đôi cãi vã.
Mọi thứ có vẻ như là sự lo lắng, nhưng thực ra, đằng sau sự lo lắng đó là bất an và mong muốn kiểm soát sâu xa.
Nhà tâm lý học Daniel Goleman đã từng nói: "Những người có trí tuệ cảm xúc thấp thường bị cảm xúc của họ kiểm soát, đặc biệt là sự lo lắng". Đó là nỗi sợ tiềm ẩn trong lòng bạn - sợ đến muộn, sợ bị tụt hậu, sợ người khác không lắng nghe bạn, sợ mất kiểm soát.
Giống như khi bạn lo lắng, bạn sẽ nói nhanh hơn, tay run, mặt đỏ, lời nói trở nên không rõ ràng và thậm chí quyết định cũng trở nên hấp tấp.
Tuy nhiên, sự dâng trào của những cảm xúc này thực ra không làm mọi thứ tốt hơn mà thường khiến tình hình trở nên tồi tệ hơn.
Những người lo lắng dễ dàng bị đánh bại bởi chính mình
Chu Chí Cường (Quảng Châu, Trung Quốc) đã làm việc rất chăm chỉ khi bắt đầu kinh doanh riêng. Tuy nhiên, anh luôn mất bình tĩnh khi nhân viên không đạt chỉ tiêu.
Có lần, để bắt kịp tiến độ dự án, anh đã thúc giục nhóm vào giữa đêm sửa đổi kế hoạch. Kết quả là, ngày hôm sau, khách hàng đã bối rối: "Kế hoạch sửa đổi không tốt bằng bản đầu tiên".
Không phải anh ấy không cố gắng, mà là anh ấy quá nóng vội. Anh ấy nóng lòng muốn chứng minh bản thân và đạt được kết quả. Nhưng ngược lại, anh ấy khiến cả nhóm lo lắng, khiến khách hàng khó chịu, và tự tạo cho mình áp lực lớn, sức khỏe của anh giảm sút.
Lo lắng là một năng lượng hủy diệt. Nó khiến bạn chạy đua với thời gian nhưng quên mất phương hướng; nó khiến bạn chạy nhưng chạy trong hoảng loạn.
Như câu nói: "Càng vội vàng, càng chậm chạp", một người thực sự khôn ngoan sẽ không bao giờ vội vàng. Họ hiểu rằng mọi thứ đều có thời điểm của nó, và việc mất kiên nhẫn là vô ích và dễ dẫn đến mất kiểm soát.
Tại sao chúng ta luôn vội vã? Nhiều người lo lắng không phải vì vấn đề đó cấp bách mà vì họ không chắc chắn.
Ví dụ, nhân viên văn phòng sợ đi muộn vì không muốn bị trừ lương hoặc bị sếp mắng; cha mẹ giục con vì sợ con thua ngay từ vạch xuất phát; các cặp đôi cãi nhau vì sợ đối phương không quan tâm đến mình.
Đằng sau tất cả sự lo lắng này thực chất là một nỗi sợ sâu xa hơn - sự bất định về tương lai.
Trong tâm lý học có một thuật ngữ gọi là "sự trì hoãn thỏa mãn".
Một người thực sự trưởng thành có thể chịu đựng được sự lo lắng nhất thời và chờ đợi mọi việc diễn ra từ từ.
Những người chưa trưởng thành chỉ muốn có kết quả ngay lập tức và muốn thấy phần thưởng ngay lập tức. Họ không muốn chịu đựng những sự chậm trễ như vậy và trong trạng thái lo lắng.
Nhưng một người càng lo lắng thì càng có khả năng nói sai hoặc làm sai.
Ví dụ, khi bạn đang tranh luận, bạn nóng lòng phản bác và kết thúc bằng những lời nói gây tổn thương. Khi bạn đang làm bài kiểm tra, bạn nóng lòng trả lời các câu hỏi và kết thúc bằng việc đọc sai câu hỏi. Khi lái xe, bạn vội vã muốn lên đường nhưng lại bị cảnh sát giao thông lập biên bản.
Vì vậy, lo lắng không phải là vấn đề về khả năng kiểm soát cảm xúc.
Hãy chậm lại, bạn sẽ đi nhanh hơn
Nhà văn Haruki Murakami đã nói: "Đừng vội vàng để cuộc sống đưa ra cho bạn câu trả lời. Đôi khi, chậm lại cũng là một dạng khôn ngoan".
Chúng ta luôn nghĩ rằng nếu hành động nhanh hơn và quyết liệt hơn, chúng ta có thể đạt được mục tiêu nhanh hơn. Nhưng thực tế là nhiều người thành công đều là bậc thầy trong việc sống chậm lại.
Steven Jobs nói rằng những khoảnh khắc quan trọng nhất của ông thường không phải là những quyết định ông đưa ra khi đang di chuyển, mà là nguồn cảm hứng đến khi ông ở một mình và thiền định.
Jack Ma cũng chia sẻ rằng khi Alibaba mới thành lập, ông không vội mở rộng mà tập trung vào việc xây dựng đội ngũ và khách hàng tốt.
Chậm rãi không có nghĩa là lười biếng, mà là một dạng tập trung.
Hãy nhìn những người thực sự mạnh mẽ kia, họ không hề vội vàng.
Bác sĩ không vội vàng khi phẫu thuật nhưng ổn định hơn; chiến sĩ không vội vàng khi chiến đấu nhưng nhắm đúng mục tiêu hơn; vận động viên không vội vàng khi thi đấu nhưng có nhiều khả năng chiến thắng hơn.
Bởi vì họ biết rằng lo lắng chỉ khiến bạn bối rối và phạm sai lầm. Chỉ khi không bị cảm xúc dẫn dắt, bạn mới có thể tỉnh táo vào những thời điểm quan trọng.
Lo lắng có thể khiến một người thông minh và điềm tĩnh trở nên ngu ngốc và cáu kỉnh. Nó có thể khiến một người có thể xử lý tốt mọi việc trở nên rối tung vì mất kiểm soát cảm xúc. Hơn nữa, nó sẽ giống như một cơn gió lạnh phá vỡ mọi nhịp điệu của bạn và đẩy cuộc sống của bạn vào ngõ cụt.
Tuy nhiên, trong cuộc sống hàng ngày, nhiều người coi sự lo lắng là biểu hiện của trách nhiệm, sự tiến bộ và làm việc chăm chỉ.
Ví dụ, cha mẹ thúc giục con cái dậy sớm, đi học và ăn trưa; ông chủ thúc giục nhân viên làm thêm giờ và đạt hiệu suất; và còn có nỗi lo lắng "Sao anh không trả lời tin nhắn của em ngay" khi các cặp đôi cãi vã.
Mọi thứ có vẻ như là sự lo lắng, nhưng thực ra, đằng sau sự lo lắng đó là bất an và mong muốn kiểm soát sâu xa.
Nhà tâm lý học Daniel Goleman đã từng nói: "Những người có trí tuệ cảm xúc thấp thường bị cảm xúc của họ kiểm soát, đặc biệt là sự lo lắng". Đó là nỗi sợ tiềm ẩn trong lòng bạn - sợ đến muộn, sợ bị tụt hậu, sợ người khác không lắng nghe bạn, sợ mất kiểm soát.
Giống như khi bạn lo lắng, bạn sẽ nói nhanh hơn, tay run, mặt đỏ, lời nói trở nên không rõ ràng và thậm chí quyết định cũng trở nên hấp tấp.
Tuy nhiên, sự dâng trào của những cảm xúc này thực ra không làm mọi thứ tốt hơn mà thường khiến tình hình trở nên tồi tệ hơn.
Những người lo lắng dễ dàng bị đánh bại bởi chính mình
Chu Chí Cường (Quảng Châu, Trung Quốc) đã làm việc rất chăm chỉ khi bắt đầu kinh doanh riêng. Tuy nhiên, anh luôn mất bình tĩnh khi nhân viên không đạt chỉ tiêu.
Có lần, để bắt kịp tiến độ dự án, anh đã thúc giục nhóm vào giữa đêm sửa đổi kế hoạch. Kết quả là, ngày hôm sau, khách hàng đã bối rối: "Kế hoạch sửa đổi không tốt bằng bản đầu tiên".
Không phải anh ấy không cố gắng, mà là anh ấy quá nóng vội. Anh ấy nóng lòng muốn chứng minh bản thân và đạt được kết quả. Nhưng ngược lại, anh ấy khiến cả nhóm lo lắng, khiến khách hàng khó chịu, và tự tạo cho mình áp lực lớn, sức khỏe của anh giảm sút.
Lo lắng là một năng lượng hủy diệt. Nó khiến bạn chạy đua với thời gian nhưng quên mất phương hướng; nó khiến bạn chạy nhưng chạy trong hoảng loạn.
Như câu nói: "Càng vội vàng, càng chậm chạp", một người thực sự khôn ngoan sẽ không bao giờ vội vàng. Họ hiểu rằng mọi thứ đều có thời điểm của nó, và việc mất kiên nhẫn là vô ích và dễ dẫn đến mất kiểm soát.
Tại sao chúng ta luôn vội vã? Nhiều người lo lắng không phải vì vấn đề đó cấp bách mà vì họ không chắc chắn.
Ví dụ, nhân viên văn phòng sợ đi muộn vì không muốn bị trừ lương hoặc bị sếp mắng; cha mẹ giục con vì sợ con thua ngay từ vạch xuất phát; các cặp đôi cãi nhau vì sợ đối phương không quan tâm đến mình.
Đằng sau tất cả sự lo lắng này thực chất là một nỗi sợ sâu xa hơn - sự bất định về tương lai.
Trong tâm lý học có một thuật ngữ gọi là "sự trì hoãn thỏa mãn".
Một người thực sự trưởng thành có thể chịu đựng được sự lo lắng nhất thời và chờ đợi mọi việc diễn ra từ từ.
Những người chưa trưởng thành chỉ muốn có kết quả ngay lập tức và muốn thấy phần thưởng ngay lập tức. Họ không muốn chịu đựng những sự chậm trễ như vậy và trong trạng thái lo lắng.
Nhưng một người càng lo lắng thì càng có khả năng nói sai hoặc làm sai.
Ví dụ, khi bạn đang tranh luận, bạn nóng lòng phản bác và kết thúc bằng những lời nói gây tổn thương. Khi bạn đang làm bài kiểm tra, bạn nóng lòng trả lời các câu hỏi và kết thúc bằng việc đọc sai câu hỏi. Khi lái xe, bạn vội vã muốn lên đường nhưng lại bị cảnh sát giao thông lập biên bản.
Vì vậy, lo lắng không phải là vấn đề về khả năng kiểm soát cảm xúc.
Hãy chậm lại, bạn sẽ đi nhanh hơn
Nhà văn Haruki Murakami đã nói: "Đừng vội vàng để cuộc sống đưa ra cho bạn câu trả lời. Đôi khi, chậm lại cũng là một dạng khôn ngoan".
Chúng ta luôn nghĩ rằng nếu hành động nhanh hơn và quyết liệt hơn, chúng ta có thể đạt được mục tiêu nhanh hơn. Nhưng thực tế là nhiều người thành công đều là bậc thầy trong việc sống chậm lại.
Steven Jobs nói rằng những khoảnh khắc quan trọng nhất của ông thường không phải là những quyết định ông đưa ra khi đang di chuyển, mà là nguồn cảm hứng đến khi ông ở một mình và thiền định.
Jack Ma cũng chia sẻ rằng khi Alibaba mới thành lập, ông không vội mở rộng mà tập trung vào việc xây dựng đội ngũ và khách hàng tốt.
Chậm rãi không có nghĩa là lười biếng, mà là một dạng tập trung.
Hãy nhìn những người thực sự mạnh mẽ kia, họ không hề vội vàng.
Bác sĩ không vội vàng khi phẫu thuật nhưng ổn định hơn; chiến sĩ không vội vàng khi chiến đấu nhưng nhắm đúng mục tiêu hơn; vận động viên không vội vàng khi thi đấu nhưng có nhiều khả năng chiến thắng hơn.
Bởi vì họ biết rằng lo lắng chỉ khiến bạn bối rối và phạm sai lầm. Chỉ khi không bị cảm xúc dẫn dắt, bạn mới có thể tỉnh táo vào những thời điểm quan trọng.
